Ortaklar arasında etkili bir iletişim, aile şirketlerinin
başarılı olmasının anahtarıdır. İyi bir iletişim, olası anlaşmazlıkları önler
ve ortakların birbirini daha iyi anlamasına yardımcı olur. İletişim eksikliği,
yanlış anlaşılmalara ve çatışmalara yol açar. Küçük bir sorun bile
iletişimsizlik nedeniyle büyük krizlere neden olabilir. Bu nedenle, açık ve
şeffaf bir iletişim ortamı oluşturmak önemlidir. Aile şirketlerinin
sürdürülebilirliği, aile üyeleri arasında iyi bir iletişim olmasına bağlıdır.
İyi iletişim deyince neleri anlamalıyız?
·
Her şeyi çekinmeden konuşabilmek. Daha da
önemlisi çekinmeden konuşulabilir ve ulaşılabilir insan olmak.
·
İstişareye (fikir alışverişine) açık olmak.
Danışmaktan, görüş almaktan çekinmemek.
·
Kibar ve saygılı konuşmak. Kabalaşmadan ve
hiddetlenmeden konuşmak.
·
Düşüncelerinizi (fikirlerinizi) derli toplu
ifade etmek. (6 yaşında çocuğun anlayabileceği şekilde açıklayıcı konuşmak)
·
Lafı uzatmamak, çok konuşmamak, boş konuşmamak. Cümleyi/tartışmayı
tamamlamadan konudan konuya atlamamak. Başkalarına da söz hakkı tanımak. Karşınızdakinin
lafını bölmemek.
·
Savunma refleksiyle mazeretler sunmamak.
·
Hatalarınızı kabullenmek. Özür dilemek. Tekrarlanmaması
için eleştirilere ve tavsiyelere kulak asmak.
·
Eleştirirken kırıcı değil, yapıcı olmak.
·
Övgüyü kalabalığın içinde yapmak, yergiyi baş
başayken yapmak.
·
Sorunlar karşısında soğuk kanlı, sabırlı,
anlayışlı ve hoşgörülü olmak.
·
Empatik olmak. Karşındaki insanın durumunu
anlamak.
·
Motive edici, ilham verici olmak.
·
Sempatik olmak. İtici olmamak. İnsanların hal hatırını
sormak.
·
Sözlerinde tutarlı olmak. Davranışlarında adil
olmak. Açık ve dürüst konuşmak.
·
İyi dinleyici olmak. (Tanrı bir ağız, iki kulak
verdiğine göre konuştuğumuzun iki katı dinlememizi istiyor olabilir 😊
)
·
Üzerinde anlaşılmış konularda üzerine düşen
görevler hakkında sorulmadan geri bildirimde bulunmak.
·
Yazılı iletişim araçlarını (e-mail, Whatsapp…vb)
etkili ve verimli kullanmak. Yazdıklarımızı göndermeden önce yazım ve anlam
kontrolü yaparak göndermek.
·
Düzenli (periyodik) toplantılar yapmak.
Toplantılara hazırlıklı gelmek.
·
Raporları dikkatlice incelemek ve geribildirimde
bulunmak.
·
Sunum yapabilir olmak. Eğitim verebilir olmak.
Öğretebilen insan olmak.
Yukarıda saydığımız öğelerde ne kadar iyiyseniz,
iletişiminiz o kadar iyidir. İyi olmadıklarınızı tespit edin ve üzerinde
çalışın. İletişimde her zaman daha iyi olma şansınız vardır.
Not: İletişimin tarihi önemi üzerine yazdığım makaleye de
göz aratsanız sevinirim. Link: http://muratsaylan.blogspot.com/2015/01/iletisimin-tarihi-onemi-veya-derslik.html)
Ortaklar işi ve aileyi ilgilendiren her konuda birbirleriyle
çekinmeden konuşabiliyor olmalıdır. Tartışma veya kriz çıkmasın diye birbiriyle
konuşmaktan çekinen ortaklar zamanla birbirinden soğur. Ortaklar arasında
iletişimin açık ve net olması, şirketin başarısı için elzemdir.
İkinci nesil işi ve aileyi ilgilendiren her konuda kurucu
ortaklara soru sorabiliyor, görüş bildirebiliyor olmalıdır. Eğer ikinci nesil
birinci nasile soru sormaktan çekiniyorsa burada kendini sorgulaması gereken
birinci nesildir. Büyük bir ihtimalle ikinci nesili tersledikleri için ikinci
nesil soru sormaya gelmiyordur. Hatta davet edilmelerine rağmen yönetim
toplantılarına dahi katılmıyorlardır.
İletişime açık olup olmadığınızı sorgulayın. Sorunları ve
çözümleri sonradan duyuyorsanız, muhtemelen etrafınızdakiler sizle iletişim
kurmakta çekiniyor demektir. Unutmayın iletişim sadece konuşmak değildir, iyi
bir dinleyici olmalısınız. Konuştuğunuz kişinin çekinmeden size her şeyi
anlatabiliyor olmalıdır, reaksiyonlarınız yapıcı, üslubunuz yumuşak olmalıdır. Kibarlığı
asla elden bırakmamalısınız. Her ne şartta olursa olsun öfkenizi kontrol
edebilmelisiniz.
Aile şirketlerinde, her bireyin fikirlerini açıkça ifade
edebilmesi esas olmalıdır. Farklı görüşlerin dile getirilmesi, sorunların erken
aşamada çözülmesine yardımcı olur. Farklı görüşler, şirketin karşı karşıya
olduğu durumun daha yaratıcı ve çeşitli çözüm yollarıyla ele alınmasını sağlar.
Aile üyeleri arasındaki farklı bakış açıları, doğru yönetildiğinde inovasyona
bile neden olabilir. Ancak bu farklı görüşler dile getirilmez veya göz ardı
edilirse, aile içinde kırgınlıklar ve kopukluklar oluşabilir. Farklı görüşlere
mutlaka saygı duyun ve dinleyin. Dinlemekle kalmayın anlamaya çalışın.
Ortaklarınızla düzenli (periyodik) toplantılar yapın. İşi
devredeceğiniz veliahtlarınızla da düzenli toplantılar yapın. Bu toplantılarda,
şirketin mevcut durumunu değerlendirin ve geleceğe yönelik stratejiler konuşun.
Onlara istişare kültürünüzü, karar alma yöntemlerinizi aşılayın. Böyle
yaparsanız veliahtlarınız birbirine daha çok ısınır.
Eleştirmeyi sevdiğiniz kadar eleştiriye de açık olun.
Ortaklarınız sizi eleştirdiğinde (veya hissedar olan biri bir başka hissedarın
evladını eleştirdiğinde) hemen savunma mekanizmanızı harekete geçirip,
gardınızı alıp, misilleme yapmaya çalışmayın. Eleştiriyi anlamaya çalışın.
Unutmayın size yöneltilen eleştiri sizi ya güçlendirir ya da yaralar. Bu
tamamen sizin bakış açınıza kalmıştır.
Ortaklarınıza veya yeni nesle bir mesaj yazarken doğru
anlaşılır olmaya özen gösterin. Çünkü iyi niyetle yazılmış bir yazı eksik bir
ifade sebebiyle düşmanca görünebilir. Bu yüzden yazdığınızı tekrar okuyun.
Okuyanın ne anlayacağını düşünerek, gerekiyorsa revize edin. Baştan savma
yazmayın, gramere, dil kurallarına, imlaya, noktalamalara önem verin.
Hazırlanan raporlara, sunumlara değer verin, inceleyin, geri
bildirimde bulunun. Geliştirmelerine yardımcı olun. Böyle yaparsanız herkes
size rapor sunar, sunum yapar. İşler hakkındaki farkındalığınız artar.
Aile içinde iş konuşmaları ve kararları, iş yerinde alınmalı
ve kişisel ilişkiler bu süreçlere dahil edilmemelidir. Gruplar halinde teati
yapmak olabilir, ama gruplaşma olmamalıdır.
Karar alma süreçleri, aile şirketlerinin en kritik
noktalarından biridir. Herkesin fikrinin dinlenmesi ve adil bir şekilde
değerlendirilmesi, sağlıklı bir karar alma mekanizmasının oluşmasına katkı
sağlar. Ortakların her birinin fikri önemlidir ve bu fikirlerin dinlenmesi,
değerlendirilmesi gereklidir. Bu sayede, alınacak kararların ortak bir paydada
buluşması sağlanabilir.
Karar alma süreçlerinde oylama sisteminin kullanılması,
ortakların eşit söz hakkına sahip olmasını sağlar. Bu sistem, demokratik bir
yapı kurarak, kararların daha adil bir şekilde alınmasını mümkün kılar.
İletişimin parçası olan pek çok unsur vardır. Bu unsurlara
dikkat etmezseniz, iletişiminiz zayıflar.
İletişimin zayıf olduğu ortaklıklarda hissedarlar bir birine
karşı mesafeli olur. Stres kol gezer. Toplantılarda tansiyon yüksektir. Çatışma
ve anlaşmazlıklar herkesi germiştir. Konular karara bağlanamıyor, gündem
birikiyordur. Herkes kasıyordur, çünkü kendi isteği olmamıştır, o zaman diğer
ortakların önerileri de (ne kadar mantıklı ve yerinde olursa olsun)
onaylanmamalıdır. İnatlaşmalar gırladır. Laf sokmalar havada uçuşur. Karşı tarafın açığı kollanır. Savunma
mekanizması ile cevap verilir. Hatalar kabullenilmez, özür dilenmez. Kısasa
kısas yapılır. Yanlışa yanlışla cevap verilir.
İletişimsizlik ilişkileri iyice yıpratmıştır. Nefret ve kin
duyguları tetiklenmiştir. Bir araya gelmeler azalmış, yüz yüze bakılmaz
olmuştur. Ayrılmak en iyi çözümdür. Şirket bölünür, aile gruplaşır, kardeşler
ve kuzenler birbirine küser. Dağılan gruplardan biri mutlaka daha da kötüye
gider, geri kalanlar ise hasbelkader ilerler.
Şirketinizin ve ailenizin iletişimsizliğe kurban gitmemesi dileğiyle, iyi iletişimler.